Działać dla ludzi czy razem z ludźmi?
Działalność społeczna polega na podejmowaniu działań na rzecz innych osób lub dobra wspólnego. Może mieć bardzo różną skalę: od niewielkiej inicjatywy w szkole po projekt obejmujący całe osiedle lub miejscowość.
Najważniejsze jest jednak to, aby działanie odpowiadało na rzeczywistą potrzebę, a nie tylko na pomysł osób, które chcą pomagać.
Łatwo wpaść w pułapkę myślenia: „wiemy, czego inni potrzebują”. Dlatego przed rozpoczęciem działania warto rozmawiać z jego przyszłymi odbiorcami, przeprowadzić krótką ankietę, obserwację albo skonsultować pomysł z organizacją, która zna dany temat.
W działaniach społecznych coraz częściej mówi się o partycypacji, czyli uczestnictwie ludzi w podejmowaniu decyzji dotyczących ich samych. Roger Hart opisał różne poziomy uczestnictwa dzieci i młodzieży w działaniach. Jego „drabina partycypacji” pokazuje różnicę między sytuacją, w której młodzi są jedynie obecni lub wykonują decyzje dorosłych, a taką, w której mają rzeczywisty wpływ, współdecydują albo sami inicjują działanie.
W Polichromie zależy nam właśnie na tym drugim podejściu. Nie chodzi tylko o wykonanie polecenia, ale o zauważenie problemu, sprawdzenie potrzeb, rozmowę z innymi i współtworzenie rozwiązania.
Przykład: drużyna chce przygotować działanie dla seniorów. Zamiast od razu organizować wybrane przez siebie warsztaty, najpierw rozmawia z klubem seniora. Okazuje się, że uczestnicy najbardziej potrzebują pomocy w korzystaniu ze smartfonów i usług internetowych. Młodzież wspólnie z nimi przygotowuje więc cykl krótkich spotkań. Działanie nadal jest pomysłem młodych, ale powstało na podstawie prawdziwej potrzeby.
Dobra zasada brzmi więc: nie zgadujcie, czego potrzebują inni – zapytajcie ich o to.
Materiały dodatkowe
- UNICEF – Why participation matters – krótkie omówienie partycypacji młodzieży, modelu Harta oraz nowszych sposobów myślenia o rzeczywistym wpływie młodych osób. Why participation matters – UNICEF
- Fundacja Civis Polonus – Szkoła samorządności uczniowskiej – polski przykład pracy z młodzieżą opartej na diagnozie potrzeb, współdecydowaniu i wprowadzaniu zmian w szkole. Szkoła samorządności uczniowskiej
