2.1. Skąd pochodzi energia?

Energia jest fundamentem współczesnej cywilizacji – napędza transport, przemysł, rolnictwo i nasze codzienne życie. Tradycyjnie większość energii pochodziła z paliw kopalnych, takich jak węgiel, ropa naftowa i gaz ziemny. Są to zasoby powstające przez miliony lat z rozkładającej się materii organicznej, a ich spalanie dostarcza dużych ilości energii. Jednak koszt środowiskowy ich wykorzystania jest ogromny – emisja gazów cieplarnianych, zanieczyszczenie powietrza i degradacja ekosystemów.

Przez dziesięciolecia systemy energetyczne były scentralizowane – energia była wytwarzana w dużych elektrowniach i przesyłana do odbiorców. Taki model, choć skuteczny, ma ograniczenia: jest wrażliwy na awarie i trudny do przekształcenia w kierunku niskoemisyjnym. Transformacja energetyczna wymaga zmiany podejścia: decentralizacji produkcji, inwestycji w odnawialne źródła i poprawy efektywności.

Dla Polski szczególnym wyzwaniem jest odchodzenie od węgla – surowca, który przez lata był podstawą energetyki i elementem tożsamości wielu regionów. Wymaga to inwestycji w nowe technologie i programy sprawiedliwej transformacji, które wspierają społeczności uzależnione od przemysłu wydobywczego.